Türkiye Esnaf ve Sanatkârları Konfederasyonu (TESK) Genel Başkanı Bendevi Palandöken, piyasada uygulanan yanıltıcı indirim kampanyalarının hem esnafı hem de tüketiciyi mağdur ettiğini belirterek, haksız rekabetin önüne geçilmesi için kamu kurumları, meslek odaları ve esnaf temsilcilerinin ortak hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Palandöken, özellikle gerçeği yansıtmayan indirim kampanyalarının serbest piyasa düzenine zarar verdiğini ifade ederek, güven ortamının yeniden tesis edilmesi gerektiğini vurguladı.
"Esnaf haksız rekabetle karşı karşıya bırakılmamalı"
Haksız rekabetin giderek arttığına dikkat çeken Palandöken, piyasa denetimlerinin daha etkin hale getirilmesi gerektiğini belirterek, "Esnaf haksız rekabetle karşı karşıya kalmaması için yine bir dizi tedbirlerin alınması gerekliliği var. Kamu, esnaf temsilcileriyle ortak akılla hareket etmeli ve piyasa denetimlerindeki sıkıntılar çözüme kavuşturulmalıdır. Vatandaşı yanıltıcı bilgilerle mağazaya çeken, indirim varmış gibi gösterip kasada farklı fiyat uygulayan işletmeler hem tüketiciyi hem de dürüst esnafı mağdur ediyor" şeklinde konuştu.
Özellikle temel gıda ürünlerinde yaşanan fiyat karmaşasının vatandaşın güvenini sarstığını dile getiren Palandöken, tüketicilerin bu durumun hesabını çoğu zaman mahalle esnafına sorduğunu ifade etti.
"Yüzde 50 deniliyor, kasada yüzde 10 çıkıyor"
İndirim kampanyalarının gerçeği yansıtmadığını söyleyen Palandöken, tüketicilerin mağazalarda farklı uygulamalarla karşı karşıya kaldığını belirterek şunları kaydetti:
"Bir mağazaya gittiğiniz zaman 'Yüzde 50 artı yüzde 20' deniliyor. Kasaya geldiğinizde bunun yüzde 10 olduğunu görüyorsunuz. Mağazaya girerken yüzde 50 indirim beklentisi oluşuyor ancak sonuç bambaşka oluyor. Yüzde 10 ile yüzde 50 arasındaki fark ortada. Bu uygulamalar vatandaşın güvenini zedeliyor."
"Serbest piyasa güven üzerine kurulmalı"
Ticaret Bakanlığı'nın yaptığı denetimlerin önemli olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını ifade eden Palandöken, özellikle alışveriş merkezleri ve büyük mağazalarda yaşanan fiyat uygulamalarının küçük esnafı zor durumda bıraktığını söyledi.
"Caddede, sokakta ve AVM içerisindeki sektörlerde en büyük rahatsızlık haksız rekabet. Karşılıklı iki mağaza arasında bile büyük fiyat farklılıkları oluşuyor. Yılın 12 ayında sürekli indirim yapılıyormuş gibi bir algı oluşturuluyor. Fiyat önce yükseltiliyor sonra indiriliyormuş gibi gösteriliyor. Böyle olunca vatandaşın güveni kayboluyor, alışverişler azalıyor. İnsanlar 'Keşke yarın alsaydım' düşüncesiyle hareket ediyor."
"Güven veren piyasa hem esnafı hem tüketiciyi korur"
Palandöken, yalnızca resmi denetimlerin değil, kolluk kuvvetleri ve ilgili bakanlıkların da koordineli çalışması gerektiğini belirterek, fiyat karmaşasının önüne geçilmesinin hem tüketiciyi hem de esnafı rahatlatacağını ifade etti.
"Vatandaşın otokontrolünün yanı sıra genel kolluk kuvvetleri ve ilgili bakanlıkların birlikte hareket etmesi gerekiyor. Serbest piyasa düzeninde fiyat farklılıkları olabilir ancak bu kadar büyük uçurumlar kabul edilemez. Caydırıcı uygulamalarla fiyat karmaşasının önüne geçilmeli. Böylece vatandaş bildiği, güvendiği yerlerden daha rahat alışveriş yapabilir."
"Vatandaşın ürünleri laboratuvara götürme şansı yok"
Tüketicilerin satın aldıkları ürünleri analiz ettirme imkanının bulunmadığını hatırlatan Palandöken, bu nedenle etiket bilgilerinin eksiksiz ve doğru olması gerektiğini söyledi.
"Vatandaşın aldığı peyniri, bakliyatı ya da herhangi bir ürünü laboratuvara götürüp inceletmesi mümkün değil. Bu nedenle etiketlerin doğru olması, fiyatların gerçeği yansıtması gerekiyor. Ticaretin dürüstlüğü ancak güvenilir alışveriş ortamıyla sağlanabilir."
"Ticarette aranan vasıf ürünle etiketin uyuşmasıdır"
Palandöken, indirim tabelalarında kullanılan yanıltıcı ifadelerin tüketiciyi aldattığını belirterek, denetimlerin meslek kuruluşlarıyla birlikte yürütülmesini önerdi.
"Yüzde 80, yüzde 70, yüzde 60 indirim diye bir ticaret anlayışı olamaz. Mağazaya giriyorsunuz, tabelada yüzde 50 yazıyor. İçeri girince bunun yalnızca belirli ürünlerde geçerli olduğu ortaya çıkıyor. Üstelik bu bilgiler küçücük yazılarla belirtiliyor. Ticarette aranan en önemli vasıf, söylenenle ürün üzerindeki etiketin birebir uyuşmasıdır."
Palandöken, kamu kurumları, özel sektör ve meslek kuruluşlarının ortak bir sistem oluşturması gerektiğini belirterek, gerçek indirimlerin şeffaf şekilde uygulanmasının hem ticareti canlandıracağını hem de güven ortamını yeniden sağlayacağını ifade etti.
"Ticarette güven çok önemlidir. Güven olduğu zaman alan da satan da kazanır. Böyle bir ortam oluştuğunda denetim ihtiyacı bile büyük ölçüde azalacaktır."
