Hayvancılık sektörünü yakından ilgilendiren viral enfeksiyonlar, çiftlik ekonomilerini doğrudan sarsar. Bunlar arasında yer alan ve halk arasında mavi dil hastalığı olarak bilinen rahatsızlık, özellikle küçükbaş hayvan popülasyonunu hedef alır. Doğrudan temas yoluyla yayılmayan bu viral etken, ekosistemdeki belirli vektörler aracılığıyla bir hayvandan diğerine taşınır.
Balkanlar ve Güney Avrupa hattından yayılarak ülkemizin tarım bölgelerinde de gündeme gelen bu durum, çiftçilerin tedbirli olmasını zorunlu kılar. Koyunlarda ağır seyreden bu tablo, keçi ve sığırlarda genellikle belirti göstermeden seyreder ancak virüs taşıyıcılığı devam eder.
Mavi Dil Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Virüsün vücuda girmesiyle birlikte hayvanlarda klinik bulgular hızla baş gösterir. Sürü sahiplerinin erken teşhis koyabilmesi için şu semptomları gözlemlemesi gerekir:
-
Hayvanın vücut sıcaklığının ani olarak 40 ila 42 dereceye çıkması.
-
Yüksek ateşin hemen ardından gözlenen istemsiz dudak emme hareketleri.
-
Dil ve dudak bölgesinde ödem oluşumu ile birlikte dilde belirgin mavileşme.
-
Başlangıçta berrak olan burun akıntısının zamanla irinli bir yapı kazanması.
-
Ağız içi ve burun girişinde oluşan ülserler, yaralar nedeniyle yem tüketiminin durması.
-
Solunum güçlüğü ve tırnak aralarında gelişen ağrılı yaralar sonucu topallama.
-
Deride kızarıklıklar ve yapağıda kırılma, dökülme problemleri.
Zoonoz bir karakter taşımayan bu enfeksiyon, insan sağlığı için bir tehlike barındırmaz. Hasta hayvanlardan elde edilen et ve süt ürünleri tüketime uygundur, ancak ekonomik kayıpları önlemek adına sürü yönetimi titizlikle yapılmalıdır.
Mavi Dil Hastalığı Nasıl Bulaşır ve Tedavisi Var mı?
Doğrudan bulaşma riski taşımayan hastalık, yalnızca Culicoides cinsine ait sokucu sinekler ve tatarcıklar vasıtasıyla yayılır. Sineklerin canlıdan kan emmesi sırasında virüs sağlıklı hayvana geçer. Enfeksiyonun spesifik bir ilaç tedavisi bulunmamaktadır. Bu nedenle mücadele stratejileri tamamen koruyucu hekimlik uygulamalarına dayanır.
Çiftlik sahipleri ve yetiştiriciler, işletmelerini korumak amacıyla şu önlemleri almalıdır:
-
Ağıl ve ahır pencerelerine mutlaka sinek teli takılmalı, tesis düzenli olarak ilaçlanmalıdır.
-
Hayvan dışkıları kapalı alanlarda biriktirilmemeli, gübre yönetimi doğru yapılmalıdır.
-
Güneşin batımından bir saat önceki ve doğumundan bir saat sonraki kritik saatlerde hayvanlar otlağa çıkarılmamalıdır.
-
Bataklık, durgun su birikintileri ve silo akıntıları kurutulmalıdır.
-
Yetkili kurumlar tarafından yürütülen aşılama takvimine eksiksiz uyulmalıdır.
