Dünyada güneş enerjisinin hızla yaygınlaşması, gündüz saatlerinde üretilen elektriğin depolanarak güneşin olmadığı zamanlarda kullanılmasını sağlayacak batarya yatırımlarını da hızlandırıyor. Bu yıl devreye alınması beklenen yeni batarya kapasitesiyle güneşten üretilen elektriğin teorik olarak yüzde 34'ünün güneşsiz saatlere taşınabileceği hesaplanıyor.
Enerji düşünce kuruluşu Ember'in raporuna göre, dünya genelinde 2026'da 459 gigavatsaat yeni batarya kapasitesinin devreye alınması bekleniyor. Geçen yıl eklenen 307 gigavatsaatlik kapasite dikkate alındığında, batarya kapasitesinde yaklaşık yüzde 50'lik artış öngörülüyor.
Güneş gündüz, batarya akşam devrede
Güneş enerjisinin küresel elektrik üretimindeki payı yılın ilk yarısında yüzde 10'u aşarak rekor seviyeye ulaştı. Küresel güneş enerjisi üretimi de 2023'ün ilk yarısındaki 769 teravatsaatten 2026'nın aynı döneminde 1564 teravatsaate yükseldi.
Güneş enerjisi özellikle 11.00-14.00 saatlerinde küresel elektrik talebinin yüzde 25'inden fazlasını karşılarken, 20.00-05.00 saatlerinde doğrudan güneş enerjisi üretimi neredeyse sıfıra iniyor.
Bu nedenle bataryalar, gündüz saatlerinde oluşan fazla elektriği depolayarak akşam ve gece saatlerinde kullanıma sunma açısından kritik bir rol üstleniyor.
Batarya kapasitesi 5 yılda katlandı
Ember'in hesaplamalarına göre yeni bataryaların güneş enerjisi üretiminin güneşsiz saatlere taşınabilmesine yönelik potansiyeli 2021'de yüzde 4 seviyesindeyken, 2025'te yüzde 18'e, bu yıl ise yüzde 34'e yükseldi.
Ancak yüzde 34'lük oran teorik bir üst sınır olarak değerlendiriliyor. Bataryaların tamamının güneş enerjisini depolamak amacıyla kullanılmadığı ve bazı sistemlerin tam kapasiteyle çalışmadığı belirtiliyor.
Maliyetler yüzde 95 düştü
Batarya teknolojisindeki gelişmeler ve özellikle lityum demir fosfat sistemlerinin yaygınlaşması, depolama maliyetlerinde de ciddi düşüş sağladı.
Küresel ortalama batarya kurulum maliyeti 2010'da kilovatsaat başına 2 bin 634 dolar seviyesindeyken, 2025'te 140 dolara kadar geriledi. Böylece 15 yıllık dönemde maliyetler yüzde 95 azaldı.
Güneş ve batarya birlikte kuruluyor
Batarya yatırımlarındaki artış, güneş enerjisi santralleriyle depolama sistemlerinin birlikte kurulmasını da hızlandırdı. 2025'te dünya genelinde devreye alınan yeni büyük ölçekli güneş enerjisi kapasitesinin yaklaşık dörtte biri batarya sistemleriyle birlikte kuruldu.
Bulgaristan ve Şili, güneş enerjisindeki üretimi güneşsiz saatlere taşıma kapasitesi bakımından öne çıkan ülkeler oldu. 2025'te kurulan yeni batarya kapasitesi, Bulgaristan'da günlük güneş üretiminin yüzde 77'sini, Şili'de yüzde 76'sını ve Avustralya'da yüzde 60'ını güneşsiz saatlere taşıyabilecek düzeye ulaştı.
Raporda, batarya yatırımlarının artmasının tek başına yeterli olmadığı, depolama sistemlerinin farklı gelir modellerinden yararlanabileceği uygun piyasa düzenlemelerinin de oluşturulması gerektiği vurgulandı.
