Sağlıklı beslenme listelerinin en üst sıralarında yer alan domates, tıp dünyasında geniş yankı uyandıran uluslararası bir araştırmanın odak noktası oldu. İspanya'nın köklü eğitim kurumlarından Barselona Üniversitesi bünyesinde görev yapan bilim insanları, tıp literatürünün en prestijli yayın organlarından European Journal of Preventive Cardiology dergisinde yeni bir çalışma yayımladı. Uzmanlar, yürüttük verdikleri kapsamlı araştırmada domatesin kalp ve damar sağlığı üzerindeki koruyucu etkilerini somut verilerle gözler önüne serdi. Dünyaca ünlü PREDIMED projesinin verilerini inceleyen araştırmacılar, düzenli domates tüketiminin özellikle kronik rahatsızlık tehdidi altındaki ileri yaş gruplarında kan basıncını doğrudan dengelediğini tespit etti.
7 BİNDEN FAZLA KATILIMCI 3 YIL BOYUNCA MERCEK ALTINA ALINDI
Araştırma heyeti, çalışmanın güvenilirlik oranını en üst seviyede tutmak amacıyla geniş bir örneklem grubu üzerinde çalıştı. Bilim insanları, kardiyovasküler hastalık riski yüksek olan, yaşları 55 ile 80 arasında değişen tam 7 bin 56 gönüllüyü 3 yıl boyunca kesintisiz olarak izledi. Uzmanlar, katılımcıların çiğ domates, geleneksel yöntemlerle hazırlanan domates sosları ve soğuk domates çorbası tüketim alışkanlıklarını detaylı anketler vasıtasıyla kayıt altına aldı. Elde edilen veriler sonucunda katılımcılar beslenme sıklıklarına göre dört farklı gruba ayrıldı.
DHA muhabirinin ulaştığı araştırma raporuna göre, her gün ortalama 110 gram (yaklaşık bir büyük boy) domates tüketen ileri yaş grubundaki bireylerin, beslenme programında bu sebzeye yer vermeyen kişilere kıyasla çok daha dengeli bir kan basıncına sahip olduğu belirlendi.
HİPERTANSİYON RİSKİNİ YÜZDE 36 ORANINDA BALTALIYOR
Çalışmanın en çarpıcı sonucunu ise başlangıç evresinde hiçbir tansiyon problemi yaşamayan 1.097 katılımcıdan alınan veriler oluşturdu. Günde bir büyük boy domatesi düzenli olarak beslenme rutinine ekleyen kişilerin, yüksek tansiyon (hipertansiyon) hastalığına yakalanma riskinin yüzde 36 oranında azaldığı saptandı. Araştırma ekibi, bu olumlu etkiyi görmek için çok büyük porsiyonlara ihtiyaç olmadığını, günde 44 ila 82 gram arasındaki küçük porsiyonların bile küçük tansiyon değerlerinde belirgin bir düşüş sağladığını rapor etti.
GİZLİ KAHRAMANLAR: LİKOPEN VET POTASYUM İKİLİSİ
Bilim insanları, 100 gramında yalnızca 20 kalori barındıran, su ve lif oranı son derece yüksek olan bu mütevazı besinin sağladığı faydanın kaynağını araştırdı. Uzmanlar, bu güçlü korumanın arkasında iki temel bileşenin yer aldığını açıkladı: Likopen ve potasyum.
Damarların kalkanı likopen, domatese kırmızı rengini veren en etkili antioksidanlar arasında yer alıyor. Bu bileşen, damar çeperlerini hücresel hasarlara karşı koruyarak damar elastikiyetini doğrudan artırıyor. Cambridge University Press tarafından yayımlanan destekleyici çalışmalar da likopenin zeytinyağı gibi sağlıklı yağlarla pişirildiğinde vücut tarafından çok daha yüksek oranda emildiğini doğruluyor.
Sodyum dengeleyici potasyum ise vücuttaki fazla tuzu nötralize ederek damar duvarlarının gevşemesini sağlıyor. Bu süreç, kanın damarlarda daha rahat akmasına yardımcı olarak doğrudan yüksek tansiyonu düşürücü etki gösteriyor.
HERKES İÇİN SERBEST Mİ? BU BELİRTİLERE SAHİP OLANLAR DİKKAT ETMELİ!
Uzmanlar, domatesin kalp sağlığına yönelik faydalarını sıralarken önemli bir sağlık uyarısında bulunmayı da ihmal etmiyor. Tıptaki "hastalık yoktur, hasta vardır" ilkesini hatırlatan hekimler, domatesin yüksek asit yapısı sebebiyle reflü ve mide ekşimesi problemi yaşayan kişilerin porsiyon kontrolü yapmasını tavsiye ediyor. Bu kişilerin çiğ tüketim yerine iyice olgunlaşmış domatesleri tercih etmesi gerekiyor.
Araştırma raporundaki en ciddi uyarı ise böbrek hastalarına yönelik yapıldı. Ulusal Böbrek Vakfı yetkilileri; domatesin salça, hazır sos, püre ve ketçap gibi konsantre formlarının aşırı yüksek oranda potasyum içerdiğinin altını çiziyor. Böbrek yetmezliği olan veya doktoru tarafından düşük potasyum diyeti verilen hastaların, vücutta ani potasyum yüklemesi yaşanmaması adına domates tüketimini mutlaka hekim gözetiminde planlaması büyük önem taşıyor.
ÖNEMLİ NOT: Araştırmacılar, bu çalışmanın gözlemsel bir analiz olduğunu vurgulayarak domatesin tek başına mucizevi bir tedavi yöntemi olarak görülmemesi gerektiği konusunda uyarıyor. Domates tüketiminin, hekim tarafından reçete edilen tansiyon ilaçlarının veya düzenli egzersiz gibi sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yerine asla ikame edilmemesi, beslenmeyi destekleyici bir unsur olarak değerlendirilmesi gerekiyor.
