ABD Başkanı Donald Trump ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Beştepe’de gerçekleştirdikleri ortak basın toplantısında dünya gündemine oturan açıklamalara imza attı. Trump, kendisine yöneltilen CAATSA yaptırımlarının geleceği hakkındaki soruya, "Dostlarımıza yaptırım uygulamak istemiyoruz, artık zamanı geldi" yanıtını vererek sürece dair iyimser bir tablo çizdi.
Peki, küresel savunma dengelerini etkileyen CAATSA nedir? "ABD’nin Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası" (CAATSA), Washington yönetiminin Rusya, İran ve Kuzey Kore ile savunma veya enerji sektörlerinde iş birliği yapan ülkelere karşı kullandığı bir federal yaptırım mekanizmasıdır.
TÜRKİYE'YE YÖNELİK YAPTIRIMLARIN GEREKÇESİ
Washington, Türkiye’nin Rusya’dan S-400 hava savunma sistemleri temin etmesini gerekçe göstererek CAATSA kartını masaya sürmüştü. Bu süreçte doğrudan Savunma Sanayii Başkanlığı ve kurumdaki bazı üst düzey yetkililer hedef alındı. Yaptırımlar, Türkiye’nin savunma sanayii ekosistemini ve uluslararası askeri projelerdeki pozisyonunu doğrudan etkiledi.
YAPTIRIMLARIN KAPSAMI VE TÜRKİYE'YE ETKİLERİ
Yasa, 12 farklı yaptırım türü içeriyor. Türkiye’nin süreçten en çok etkilendiği alanlar ise şunlar oldu:
-
Teknoloji ve İhracat: Savunma sanayisi projelerinde ihtiyaç duyulan kritik teknoloji ve ihracat lisanslarının temininde ciddi zorluklar yaşandı.
-
Finansal Kısıtlamalar: Yaptırım listesindeki kurum ve şahıslar, ABD bankacılık sistemi üzerinden kredi kullanma veya döviz işlemi yapma hakkından mahrum kaldı.
-
Varlıklar ve İhaleler: İlgili kurumların ABD topraklarındaki mal varlıkları donduruldu ve Amerikan hükümetinin açtığı ihalelere katılım yasaklandı.