Dünyadaki saat sistemlerini doğrudan etkileyen küresel zaman standardında yarım asırlık dönem sona eriyor. Uluslararası zaman ölçüm yetkilileri, 1972 yılından bu yana uygulanan artık saniye sistemini yürürlükten kaldırma kararı almak üzere toplanıyor. Teklifin onay alması durumunda yeni zaman düzeni Mayıs 2027 itibarıyla resmen başlayacak.
ARTIK SANİYE NEDİR VE NEDEN UYGULANIYORDU?
Gökbilimcilerin gözlemevlerinden ölçtüğü Dünya'nın dönüş zamanı ile atom saatlerinin hassas zaman verisi (UTC) birbiriyle birebir örtüşmez. Dünya'nın dönüş hızı; Ay'ın çekim gücü, çekirdekte meydana gelen hareketler ve buzulların erimesi gibi doğal süreçler nedeniyle sürekli dalgalanır.
Gezegenin dönüşünden doğan zaman kaymasını dengelemek amacıyla 1972'den günümüze kadar küresel saatlere tam 27 kez birer saniye eklendi.
TEKNOLOJİ SİSTEMLERİ RİSK ALTINDA: Neden KALDIRILIYOR?
Artık saniye uygulamasının düzensiz yapısı ve sisteme sadece 6 ay öncesinden haber verilerek dahil edilmesi küresel teknoloji altyapılarında ciddi aksaklıklar doğuruyor:
-
2012 Yılındaki Ekleme: Büyük sosyal medya ağlarında ve uçak rezervasyon sistemlerinde geniş çaplı çöküşlere neden oldu.
-
2016 Yılındaki Ekleme: Bulut altyapısını tercih eden sunucularda veri kesintileri yaşattı.
Yazılım ve internet devleri, sistemlerin işleyişini bozan bu belirsiz müdahalelerin tamamen durdurulmasını talep ediyor.
İLK DEFA "NEGATİF ARTIK SANİYE" RİSKİ DOĞDU
Dünya'nın son yıllarda beklenmedik bir şekilde hızlanması, bilim insanlarını daha önce karşılaşılmayan bir senaryoyla yüzleştirdi: Negatif artık saniye.
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu verilerine göre, 2035 yılına kadar saatlerden bir saniye eksiltme zorunluluğunun doğma ihtimali yüzde 30 olarak hesaplanıyor.
YENİ SİSTEM GELECEKTE NASIL İŞLEYECEK?
Yeni tasarıyla birlikte saatlere tek tek saniye ekleme ya da çıkarma yöntemi tamamen terk edilecek. Atom saatleri Dünya'nın fiziksel hareketlerinden bağımsız olarak kendi akışını sürdürecek.
İki zaman sistemi arasındaki farkın 1 saati aşmaması kuralı getirilecek. Yetkililer bu zaman farkının 1 saate ulaşmasının 3 bin yıldan uzun süreceğini bildiriyor. Dolayısıyla yapılan düzenleme dijital altyapıları korurken günlük hayat ritmini aksatmayacak.
