Niğde'nin Bor ilçesine bağlı Kemerhisar beldesinde bulunan Tyana Antik Kenti, yürütülen arkeolojik kazılarla geçmişin izlerini gün yüzüne çıkarmaya devam ediyor. Sekizgen planlı kilisede sürdürülen çalışmalarda tespit edilen 42 mezardan 18'i açıldı.
Kültür ve Turizm Bakanlığının “Geleceğe Miras Projesi” kapsamında yürütülen çalışmalar, Tyana'nın gömü gelenekleri ve sosyal yaşamına ilişkin önemli ipuçları sunuyor.
KAZILAR SEKİZGEN KİLİSEDE YOĞUNLAŞTI
Aksaray Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Kazı Heyeti Başkanı Prof. Dr. Osman Doğanay, 2026 yılı kazı çalışmalarının 1 Nisan'da başladığını söyledi.
Kazıların dördüncü ayına girdiğini belirten Doğanay, Tyana su kemerlerinin turizme ve ekonomiye kazandırılmasının öncelikli hedefleri arasında bulunduğunu ifade etti.
Doğanay, “Bu aylarda Tyana'nın simge yapılarından sekizgen planlı kilisenin orta nefinde kazı çalışmalarını yürütüyoruz. Kazılarımız son derece iyi ve hızlı gidiyor. Birçok ekiple çalışıyoruz. Tyana'nın turizme kazandırmak istediğimiz alanlarından birisi de bu kilise” dedi.
KİLİSENİN MEZARLIK OLARAK KULLANILDIĞI ORTAYA ÇIKTI
Kazı ekibinde görev alan Hacettepe Üniversitesi Antropoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ömür Dilek Erdal, insan iskeleti kalıntılarının antropolojik analizlerini gerçekleştirmek üzere çalışmalara katıldığını belirtti.
Mezarların kilisenin batı nefinde yoğunlaştığını aktaran Erdal, “İki yıldır burada kazılar yaparak mezarları gün ışığına çıkarıyoruz. Kilise, Hristiyanlığın ilk dönemlerinden itibaren yapılmaya başlanmış ve farklı dönemlerde elden geçirilmiş. Buranın nekropol alanı olarak kullanılmış olduğunu görüyoruz” diye konuştu.
4 FARKLI AŞAMADA MEZARLIK OLARAK KULLANILMIŞ
İlk incelemelerin kilisede tek evreli değil, çok katmanlı bir gömü sisteminin bulunduğunu ortaya koyduğunu belirten Erdal, çalışmalar ilerledikçe tabaka mezarların yoğunluğunun fark edildiğini söyledi.
Erdal, “Veriler buranın 4 aşamalı mezarlık olarak kullanıldığını gösteriyor. Yapının 4. yüzyıl civarında, Geç Roma Dönemi'nden kalan bazı yapıların üzerine inşa edildiğini ve yaklaşık 10. yüzyıldan sonra kilisenin terk edildiğini görüyoruz. İlk gömüler buranın halk gömüsü olarak kullanıldığına işaret ediyor” ifadelerini kullandı.
42 MEZARDAN 18'İ AÇILDI
Kazılarda alt tabakalara inildikçe daha nitelikli mezarlarla karşılaştıklarını anlatan Erdal, bu durumun kilisenin ilk dönemlerinde buraya gömülen bazı kişilerin özel statüye sahip olabileceğini gösterdiğini kaydetti.
Geçen yıl 25 mezarın tespit edildiğini hatırlatan Erdal, çalışmalar sırasında sayının arttığını belirterek şunları söyledi:
“Geçen seneden hazırlanmış 25 mezar vardı. Mezarların etrafını temizlerken sayının arttığını gördük ve yaklaşık 42 mezar tespit edip bunların 18'ini açtık. İki mezarı daha bu sezon açacağız. 22 mezarı da önümüzdeki sezon çalışmak üzere hazır şekilde bırakacağız.”
Tyana Antik Kenti'nde devam eden kazıların, Niğde'nin binlerce yıllık geçmişine ve bölgedeki yaşam kültürüne ilişkin yeni bilgileri ortaya çıkarması bekleniyor.