Eskiden büyük rağbet gören dokuma halılar şimdi vitrine çekildi

Niğde’de uzun yıllardır halıcılık mesleğini sürdüren 58 yaşındaki Fehmi Arslansoy, dededen kalma mesleğin günümüzde eski canlılığını kaybettiğini belirtti. 

Üçüncü kuşak halıcı olduğunu ifade eden Arslansoy, “3. kuşak halıcıyım, dedemin mesleğini devam ettiriyorum. Ama eski ilgi yok, ciddi anlamda azaldı” dedi.

ESKİDEN VAZGEÇİLMEZDİ

El dokuması halıların geçmişte her evin vazgeçilmez unsurlarından biri olduğunu anlatan Fehmi Arslansoy, özellikle çeyiz kültüründe önemli bir yer tuttuğunu hatırlattı. 

Zamanla fabrikasyon üretimin yaygınlaşmasıyla birlikte el emeği ürünlere olan talebin düştüğünü belirten Arslansoy, “Eskiden fabrikasyon ürün yoktu. Herkes çeyizine el dokuması halı, kilim alırdı. Kullanır, sonra tekrar değerlendirirdi. Şimdi ise tamamen fabrikasyon ürünlere yönelim var. Biz yine de elimizdeki ürünleri alıp satmaya, ayakta tutmaya çalışıyoruz” diye konuştu.

Genç kuşağın el dokuması halılara ilgisinin oldukça düşük olduğunu söyleyen Arslansoy, bu ürünleri daha çok orta yaş ve üzeri vatandaşların tercih ettiğini dile getirdi.

“20-25 YILDIR DOKUMA YAPILMIYOR”

Niğde’ye özgü halıların büyük bölümünün geçmişten kalan ürünler olduğunu vurgulayan Halıcı Fehmi Arslansoy, üretimin uzun süredir durduğunu ifade etti. 

Arslansoy, “Şu gördüğünüz halıların yüzde 99’u Niğde’ye ait. Bunlar geçmişte köylerde, kasabalarda dokunan halılar. Ama artık yeni üretim yok. 20-25 yıldır dokuma yapılmıyor. Halılar evlerin yüklüklerinden, sandıklarından çıkıyor” dedi.

MOTİFLER KÜLTÜRÜ YANSITIYOR

El dokuması halılarda kullanılan motiflerin köklü bir kültürü yansıttığını belirten Halıcı Arslansoy, kartal ve koç başı gibi desenlerin Selçuklu ve Orta Asya Türk kültürünü temsil ettiğini söyledi. 

Fehmi Arslansoy, “Kartal motifi gücü ve liderliği, koç başı motifi ise yine güç ve sürübaşı olmayı temsil eder. Bu desenler Orta Asya’dan Selçuklu’ya, oradan Osmanlı’ya uzanan bir kültürün devamıdır” ifadelerini kullandı.

“KULLANILMADIĞINDA GÜVE ZARAR VERİYOR”

El dokuması halıların korunması için kullanılmasının önemine dikkat çeken Arslansoy, tamir işlemlerine de zaman zaman başvurulduğunu ancak ağır hasarlı ürünlerin kurtarılamadığını söyledi. 

Fehmi Arslansoy, “Avuç içi kadar hasarları onarıp tekrar kazandırmaya çalışıyoruz. Ama çok zarar görmüş halılar maalesef tamir edilemiyor ve çöpe gidiyor. Kullanılmadığı zaman güve yiyor, en büyük sorun bu” dedi.

Dokuma halıların kullanım alanının da değiştiğini ifade eden Fehmi Arslansoy, günümüzde bu ürünlerin daha çok dekoratif amaçla tercih edildiğini belirterek, “Artık evlerin ana kullanım ürünü değil. Daha çok şark köşelerinde, dekor olarak tercih ediliyor” diye konuştu.