İklim krizi enerji üretim dengesini değiştiriyor

Küresel iklim krizinin etkileri enerji sektöründe üretim yapısını doğrudan etkilemeye devam ediyor. Artan kuraklık, hidroelektrik santrallerde su verimliliğini düşürürken, şirketleri alternatif yenilenebilir kaynaklara yönlendiriyor. Bu kapsamda üretim portföyünü yeniden şekillendiren enerji şirketleri, rüzgâr ve güneş yatırımlarına ağırlık veriyor.

Aydem Enerji Üst Yöneticisi Serdar Marangoz, AA muhabirine yaptığı değerlendirmede iklim krizinin özellikle son yıllarda hidroelektrik üretim üzerinde belirgin etkiler oluşturduğunu söyledi. Marangoz, şirket portföyünde hidroelektrik santrallerin uzun yıllardır yüksek paya sahip olduğunu ancak bu yapının değişim sürecine girdiğini ifade etti.

Marangoz, son 5 yılda yenilenebilir enerji yatırımlarını çeşitlendirmeye başladıklarını belirterek, “Portföyümüzün yüzde 70’ten fazlası su santrallerinden oluşuyordu. Ancak kuraklığın etkisiyle birlikte rüzgâr ve güneş yatırımlarına yöneldik. Mevcut 1200 megavatlık kurulu gücümüze ek olarak 700 megavatlık yeni proje havuzumuz bulunuyor ve bunların tamamı rüzgâr ile güneşten oluşuyor.” dedi.

Şirketin hedefleri doğrultusunda hidroelektrik ağırlığının kademeli olarak azaltılması planlanıyor. Yeni yatırımlar devreye girdiğinde hidroelektriğin toplam portföy içindeki payının yüzde 40 seviyelerine gerilemesi öngörülüyor. Bununla birlikte rüzgâr santrallerinin yanında güneş enerjisini de içeren hibrit üretim modelleri yaygınlaştırılıyor. Bu modelle birlikte, rüzgârın yetersiz kaldığı zamanlarda güneş enerjisinden, güneşin olmadığı dönemlerde ise rüzgârdan faydalanılarak üretimde süreklilik sağlanması amaçlanıyor.

Enerji üretiminde teknolojik dönüşüme de dikkat çeken Marangoz, yapay zekâ ve veri analitiği sistemlerinin aktif şekilde kullanıldığını ifade etti. Marangoz, özellikle santral arızalarının önceden tespit edilmesi ve üretim kayıplarının azaltılması için dijital sistemlerden yararlanıldığını belirterek, rüzgâr türbinlerinde mikro düzeydeki sorunların dahi takip edilebildiğini aktardı. Ayrıca dağıtım tarafında da müşteri hizmetlerinin yapay zekâ destekli sistemlerle yürütüldüğü ifade edildi.

2026-2030 tarife dönemine girildiğini hatırlatan Marangoz, dağıtım ve üretim alanında büyük ölçekli yatırımlar planlandığını kaydetti. Bu kapsamda Aydın, Denizli, Muğla, İzmir ve Manisa başta olmak üzere geniş bir coğrafyada altyapı yatırımlarının artırılacağı, toplam yatırım hacminin ise birkaç milyar dolara ulaşmasının öngörüldüğü bildirildi.

Marangoz ayrıca Türkiye’nin hidroelektrik ve rüzgâr enerjisi alanında güçlü bir üretim kapasitesine sahip olduğunu vurgulayarak, ilk çeyrek verilerinde hidroelektrik üretimin geçen yıla göre belirgin artış gösterdiğini, rüzgâr enerjisinde ise yüzde 25’e varan yükseliş yaşandığını ifade etti. Toplam üretimde ise geçen yılın aynı dönemine göre kayda değer bir artış gerçekleştiği belirtildi.