Ayetullah Arafi kimdir, nereli? Hamaney sonrası geçici konseyde dikkat çeken isim

Orta Doğu’da tansiyonu yükselten saldırıların ardından İran’dan dünyayı sarsan bir haber geldi. ABD ve İsrail’in başlattığı askeri operasyonların ikinci gününde, İran devlet televizyonu dini lider Ali Hamaney’in yaşamını yitirdiğini kamuoyuna duyurdu. Bu gelişme üzerine ülkenin en üst makamı olan Veliyy-i Fakih görevinin boş kalmaması adına geçici liderlik konseyi kuruldu.

Devletin Maslahatını Teşhis Konseyi Üyesi Muhsin Dehnevi’nin yaptığı açıklamaya göre; yeni lider seçilene kadar yetkileri üç önemli isim kullanacak. Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve Yargı Erki Başkanı Gulamhüseyn Muhsini Ejei ile birlikte konseyin en dikkat çeken ismi ise Ayetullah Arafi oldu. Dünya kamuoyunun yakından takip ettiği Arafi, geçiş sürecinde İran’ın yönetiminde kilit bir rol üstlenecek.

AYETULLAH ARAFİ KİMDİR?

Asıl adı Ali Rıza Arafi olan Şii din adamı, 1959 yılında İran’ın Meybod kentinde dünyaya geldi. Kariyeri boyunca rejimin en stratejik kurumlarında görev alan Arafi; halihazırda Anayasa Koruma Konseyi ile Uzmanlar Meclisi üyeliği görevlerini yürütüyor. Aynı zamanda Basij’in başında bulunan Arafi, daha önce El-Mustafa Uluslararası Üniversitesi Rektörlüğü ve İran İlahiyat Fakültesi Başkanlığı gibi yüksek profilli makamlarda bulundu. Kum kenti Cuma imamlığı görevini de yürüten Arafi, muhafazakar kanadın en güçlü figürlerinden biri olarak biliniyor.

AYETULLAH ARAFİ’NİN HAYATI VE KARİYERİ

Yezd vilayetine bağlı Meybod’da doğan Arafi, köklü bir ilmi geleneğe sahip aileden geliyor. Babası Muhammed İbrahim el-Arafi, İslam Devrimi’nin mimarı Ayetullah Humeyni’nin en yakın çalışma arkadaşlarından biri olarak tanınıyordu. Babasının izinden giden Arafi, devrim öncesi süreçte vaiz ve yazar olarak aktif rol üstlendi.

Arafi’nin Uzmanlar Meclisi’ne giriş süreci ise İran siyasi tarihinde dikkat çeken bir ayrıntı barındırıyor. 2015 seçimlerinde, meclis yasasının 3. maddesi uyarınca, dini liderin özel onayı ve takdiriyle sınav şartından muaf tutularak göreve seçildi. Bu durum, Arafi’nin dini liderlik katındaki güvenilirliğinin bir göstergesi olarak yorumlanıyor.

ARAFİ’NİN EĞİTİMİ VE AKADEMİK GEÇMİŞİ

Eğitim hayatına kendi memleketinde başlayan Ali Rıza Arafi, 1970 yılında İran’ın dini merkezi olan Kum kentine yerleşti. Burada ilkokul eğitimini tamamladıktan sonra hızla medrese derslerine odaklandı. Genç yaşta felsefe alanında derinleşen Arafi, dönemin önde gelen profesörlerinden ahlak ve fıkıh dersleri aldı.

Dil eğitimi konusunda da kendini geliştiren Arafi, ana dili Farsçanın yanı sıra ileri derecede Arapça ve İngilizce biliyor. 2009-2018 yılları arasında başkanlığını yaptığı El-Mustafa Enstitüsü aracılığıyla, Şii öğretilerinin ve İslam Cumhuriyeti ideolojisinin uluslararası alanda yayılması için kapsamlı çalışmalar yürüttü.